یحیی کمالی

دکتری سیاستگذاری عمومی دانشگاه تهران

عضو هیئت علمی دانشگاه شهیدباهنر کرمان

عضو انجمن علوم سیاسی ایران

زمینه تخصصی: سیاستگذاری عمومی، روش پژوهش، سیاستگذاری توسعه، سیاستگذاری خارجی، سلامت اداری.

https://telegram.me/pubpolicy

https://www.instagram.com/yahyakamalii

https://www.magiran.com/author/profile/379027

https://www.researchgate.net/profile/Yahya_Kamali

https://psd.uk.ac.ir/~yahyakamali

تحلیل ائتلاف های موافق و مخالف الحاق ایران به گروه ویژه اقدام مالی (FATF) (با استفاده از چهارچوب ائت

یحیی کمالی و راحله احمدی

مجله روابط خارجی دوره 17، شماره 3

https://frqjournal.csr.ir/article_228495.html

درباره الحاق ایران به گروه ویژه اقدام مالی مناظره طولانی‌مدت در جریان است. در این زمینه موافقان و مخالفانی وجود دارد که هر یک، اهداف و استدلال های خود را دارند. هدف پژوهش حاضر این است که با استفاده از چارچوب ائتلاف حامی، دو ائتلاف حامی موافق و مخالف الحاق به گروه ویژه اقدام مالی را بررسی نماید. برای دستیابی به این هدف از روش پژوهش کدگذاری کیفی استفاده شده است. داده‌های پژوهش شامل مصاحبه‌ها و گزارش‌های حامیان این دو گروه است که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، انتخاب شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دو ائتلاف موافق و مخالف دارای هسته اعتقادی و هسته سیاستی متفاوتی هستند، ابزارهای متفاوتی را پیشنهاد می‌کنند و تاحدی از منابع مشابهی برخوردارند. این دو ائتلاف رقیب، دارای جهت‌گیرهای متفاوتی در سایر موضوعات سیاست خارجی نیز هستند. اولویت ائتلاف موافقان، توسعه اقتصادی و اولویت ائتلاف مخالفان، امنیت است. بر این اساس، سیاست های متفاوتی را اتخاذ کرده یا پیشنهادهایی ارائه کرده‌اند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند زمینه شناخت دو ائتلاف را بر اساس لایه‌های مختلف عقاید محوری، هسته سیاستی و ابزارها را فراهم نماید.

واژه های کلیدی: گروه ویژه اقدام مالی، سیاست خارجی، الحاق، چارچوب ائتلاف حامی.

شناسایی و رتبه بندی عوامل سیاسی موثر بر سرمایه‌گذاری خارجی در ایران در راستای سیاست های کلی نظام

يحيي كمالي، صديقه شيخ زاده جوشاني و فاطمه افضلی

مجله سیاست های راهبردی و کلان دوره 11 شماره 3

https://www.jmsp.ir/article_164872.html

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و رتبه بندی عوامل سیاسی موثر بر سرمایه گذاری خارجی در ایران است. روش پژوهش شامل دو مرحله کیفی و کمی است. در مرحله اول با بررسی پژوهش های قبلی مرتبط با سرمایه گذاری خارجی در ایران و انجام روش فراترکیب، عوامل سیاسی موثر بر سرمایه گذاری خارجی ایران شناسایی و در دو دسته عوامل مثبت و منفی دسته بندی شدند. مرحله دوم از از روش تاپسیس فازی استفاده شده است. در این مرحله، ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه ای شامل دو دسته عوامل سیاسی مثبت و منفی موثر بر سرمایه گذاری خارجی در ایران است که در اختیار 32 خبره این حوزه قرار گرفت. یافته های پژوهش درباره رتبه بندی عوامل نشان می‌دهد که در بین شاخص‌های بعد مثبت سیاسی، ثبات سیاسی با وزن 0.6564 رتبه اول، برقراری امنیت سرمایه گذاری با وزن 0.6403 رتبه دوم و حکمرانی خوب با وزن 0.5143 رتبه سوم را کسب کرده است. در بین شاخص‌های بعد منفی سیاسی، تحریم‌های بین المللی با وزن 0.6752 رتبه اول را کسب کرده است. بی ثباتی و بالابودن ریسک سیاسی با وزن 0.5970 رتبه دوم و عدم امنیت سرمایه‌گذاری با وزن 0.5788 رتبه سوم را کسب کرده است.

واژه‌های کلیدی: سرمایه گذاری، عوامل سیاسی، سرمایه گذاری خارجی، ریسک سیاسی، فساد، فراترکیب.

شناسایی و رتبه‌بندی چالش‌های ارزیابی سیاست‌های توسعه در ایران (برنامه‌های پنج‌ساله توسعه)

یحیی کمالی

مجله مجلس و راهبرد دوره 30، شماره 3

https://nashr.majles.ir/article_583.html

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و رتبه‌بندی چالش‌های ارزیابی سیاست‌های توسعه در ایران است. برای دستیابی به این هدف در دو مرحله از روش کیفی و کمّی استفاده شده است. در مرحله اول چالش‌های ارزیابی با استفاده از روش کدگذاری کیفی و بر‌اساس پژوهش‌ها و گزارش‌های موجود شناسایی شدند و در مرحله دوم به روش کمّی با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی رتبه‌بندی شدند. در این مرحله، ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه مقایسه زوجی شامل هجده چالش بود که برای رتبه‌بندی در اختیار خبرگان اجرایی و دانشگاهی این حوزه قرار گرفت. در مجموع 34 پرسش‌نامه مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد «نبود اراده لازم برای کاربست یافته‌های ارزیابی» با وزن‌ 0/11641، «روحیه عدم پاسخگویی و مسئولیت‌ناپذیر» با وزن 0/1064 و «تلقی منفی از ارزیابی و مقاومت در برابر آن» با وزن 0/0942 که مرتبط با فرهنگ ارزیابی سیاست‌های توسعه هستند نسبت به چالش‌های مرتبط با مسائل فنی و اطلاعاتی از اهمیت بیشتری برخوردارند.

واژه های کلیدی: ارزیابی، توسعه، سیاست، برنامه‌های پنج‌ساله

تحلیل استدلالی در سیاست عمومی: فرایند و کارکردها

يحيي كمالي، صديقه شيخ زاده جوشاني و كيانا كاميابي

فصلنامه سياستگذاري عمومي دوره 8، شماره 3

https://jppolicy.ut.ac.ir/article_89538.html

هدف این مقاله معرفی رویکرد تحلیل استدلالی در سیاست عمومی و کاربرد آن است. رویکردهای مختلفی برای تحلیل سیاست‌های عمومی ارائه شده که هر یک دارای اهداف مشخص هستند و بر متغیرهای خاصی در تحلیل سیاست‌ها متمرکز می شوند. تحلیل استدلالی سیاست بر استدلال سیاستی و ویژگی‌های آن متمرکز است تا زوایای متفاوتی از تقابل طرفین یک استدلال را ارائه دهد. سیاستگذاران، استدلال‌های گوناگونی را برای اهداف مختلف از جمله توجیه سیاست مورد نظرشان یا برای اقناع مخاطبان و جلب حمایت عمومی بیان می‌کنند. در این مقاله اجزای تحلیل استدلالی سیاست بر اساس مدل تولمین شامل ادعا، داده، ضمانت، پشتوانه، انکار و تعدیل‌کننده تشریح شده است و در ادامه، کارکردها و نمونه‌های کاربرد تحلیل استدلال در تحلیل­ سیاست عمومی ارائه شده است که می تواند راهنمای مناسبی برای پژوهشگران سیاستگذاری عمومی باشد.

واژه‌هاي كليدي: استدلال، استدلال سياستي، تحليل سياست، سياستگذاري، مدل تولمين.

فراتحلیل موانع توسعه حزبی در ایران بین سال های 1398-1368

صديقه شيخ زاده جوشاني، يحيي كمالي و زهرا لشكري

دو فصلنامه دانش سياسي دوره 19،شماره 1

https://pkn.isu.ac.ir/article_76591.html

چکیده

پیشینه فعالیت احزاب سیاسی در ایران، به انقلاب مشروطه برمی­گردد، از این‌رو، پژوهش حاضر با هدف فراتحلیل کیفی موانع توسعه حزبی در دوره زمانی ایران پس از انقلاب، به شناسایی و دسته­بندی موانع توسعه حزبی از منظر مطالعات داخلی منتشرشده در بازه 1398-1368 اقدام کرده است. داده‏ها به روش اسنادی گردآوری‌شده و شامل 118 مطالعه، در قالب مقاله و پایان­نامه بوده که طی فرایند اجرای فراتحلیل، 30 سند درون‌گنجی شده است. طبق یافته­های به‌دست‌آمده، تعداد 130 مانع توسعه حزبی در ذیل رویکردهای ششگانه: نهادی، حقوقی ـ قانونی، سیاسی، فرهنگ سیاسی، جامعه­شناختی و نوسازی و مدرنیزاسیون شناسایی و دسته­بندی‌شده که بر اساس میزان فراوانی، «موانع فرهنگ سیاسی»، با فراوانی 35.38 درصد پرتکرارترین مانع توسعه حزبی را در پژوهش‌های مورد بررسی به خود اختصاص داده است. از این‌رو، اصلاح فرهنگ سیاسی با هدف ایجاد جهت­گیری ذهنی مثبت نسبت به پدیده حزب و فعالیت حزبی در سطوح سه­گانه: فرهنگ سیاسی رهبران، نخبگان و فعالان سیاسی و توده پیشنهاد می­ شود.

واژه‌هاي كليدي: تحزب، توسعه حزبی، جمهوری اسلامی ایران، حزب سیاسی، فراتحلیل کیفی.

چالش‌های تدوین سیاست‌های توسعه در ایران (برنامه‌های پنج‌سالۀ توسعه)

يحيي كمالي، صديقه شيخ زاده جوشاني و فرزانه حسين عسكري

فصلنامه پژوهش هاي برنامه و توسعه، دوره 2، شماره 4

http://www.journaldfrc.ir/article_154384.html

مرحلۀ تدوین سیاست یکی از مراحل مهم فرآیند سیاستگذاری است که تآثیرات قابل توجهی بر سایر مراحل دارد. در مطالعات توسعه، دولت­ به‌عنوان یکی از کنشگران تأثیرگذار بر فرآیند سیاست‌‍گذاری توسعه شناخته می­­­شود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و دسته‌بندی چالش‌های مرحلۀ تدوین سیاست­های توسعه در ایران در قالب برنامه­های پنج‌سالۀ توسعه است. داده‌های پژوهش به‌روش اسنادی و با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، جمع آوری و به‌روش تحلیل مضمون، تحلیل شده است. چالش‌های تدوین سیاست‌های توسعه در ایران در پنج مضمون 1) ماهیت سیاست‌های توسعه 2) عوامل مؤثر بر تدوین سیاست­‌های توسعه 3) بازیگران تدوین سیاست‌ها 4) راه‌حل‌های ارائه شده در سیاست‌های توسعه 5) تعیین اهداف سیاست­­‌های توسعه، سازماندهی شده‌اند. تبیین چالش‌های تدوین سیاست­‌های توسعه در ایران، می‌تواند به سیاست‌گذاران و تحلیلگران سیاست­‌های توسعه کمک کند تا در سیاست‌گذاری‌های آتی از آن اجتناب شود.

بررسی چالش‌های اجرای سیاست‌های توسعه در ایران با استفاده از تحلیل مضمون

احمدی نژاد فاطمه، کمالی یحیی، شیخ زاده جوشانی صدیقه

فصلنامه فرايند مديريت و توسعه دوره 34 شماره 2

http://jmdp.ir/article-۱-۴۰۷۶-fa.html

هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی و دسته‌بندی چالش‌های اجرای سیاست‌های توسعه در ایران (برنامه‌های پنج‏ساله توسعه) است. اجرای سیاست‏‌ها یکی از مراحل مهم فرایند سیاست‌گذاری است که نتایج مراحل قبل و بهینه شدن خروجی و نتایج سیاست‌‏ها به موفقیت این مرحله بستگی دارد. 
طرح/ روش‌‏شناسی پژوهش/ رویکرد: در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون، داده‌های پژوهش به روش کدگذاری باز و محوری تحلیل شده‌‏اند. داده‌ها شامل مقالات علمی، گزارش‌‏های سازمان‌‏ها و مراکز پژوهشی مرتبط با اجرای سیاست‏‌های توسعه است که با روش اسنادی گردآوری شده‏‌اند. نمونه‌گیری پژوهش حاضر هدفمند است. همچنین از مثلث‌سازی منابع داده‌ها و مثلث‌سازی پژوهش‌گر برای کدگذاری داده‌ها، نامگذاری و دسته‏‌بندی مفاهیم در مضامین پنج‌‏گانه استفاده شده است.
یافته‌‏ها: نتیجۀ دو مرحله کدگذاری داده‌‏ها، چالش‏‌های اجرای سیاست‌های توسعه در ایران است که در پنج دستۀ چالش‌‏های مربوط به 1) ماهیت سیاست‌های تدوین‏‌شده؛ 2) ویژگی‌های مجریان؛ 3) ساختار و سازمان‌های اجرایی؛ 4) شرایط و محیط اجرا؛ و 5) ابزار اجرای سیاست‌ها دسته‌بندی شده‌اند. شناسایی چالش‌های اجرای سیاست‌های توسعه در ایران می‌تواند به سیاست‌گذاران و مجریان سیاست‌ها کمک نماید که در تدوین و اجرای برنامه‌های توسعه به چالش‌های اشاره‏‌شده توجه نمایند تا مرحلۀ اجرا با مشکلات کم‏تری روبه‌رو شوند.
ارزش و اصالت پژوهش: استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون و طیف گسترده منابع داده‌‏ها باعث می‏شود که دسته‏‌بندی پنج‏گانه و جدیدی از چالش‏‌های اجرایی سیاست‏‌های توسعه در ایران ارائه شود که ابعاد مختلف اجرای سیاست‌‏ها را پوشش می‏‌دهد.

واژه‌های کلیدی: سياستگذاري، توسعه، اجراي سياست، برنامه هاي توسعه، چالش.

 

شناسایی و دسته‌بندی معیارهایی برای تدوین سیاست‌های عمومی

يحيي كمالي، صديقه شيخ زاده جوشاني و فرزانه حسين عسكري

فصلنامه علمي پژوهشي سياست هاي راهبردي و كلان دوره 9 شماره 2

http://www.jmsp.ir/article_126448.html

هدف پژوهش حاضر، شناسایی معیارهایی برای تدوین سیاست‌های عمومی است. تحلیلگران سیاست نقش مهمی در مرحله تدوین سیاست ایفا می‌کنند. در مرحله تدوین سیاست ها، ابعاد و عوامل مشکلات سیاستی بررسی شده، گزینه های سیاستی و پیامدهای آنها شناسایی و مدون می‌شوند و گزینه‌های سیاستی مناسب برای هر مشکل، پیشنهاد می گردد. تدوین مناسب و دقیق سیاست های عمومی می تواند احتمال موفقیت و اثربخشی این سیاست ها را افزایش دهد. از این رو شناخت مرحله تدوین و احصاء معیارهایی برای تدوین خوب سیاست‌های عمومی ضروری است. در پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل مضمون و با بررسی مطالعات و پژوهش های مربوط به تدوین سیاست‌، معیارهایی برای تدوین خوب سیاست‌ها، شناسایی و در پنج مضمون 1) معیارهای مربوط به ماهیت مسئله عمومی 2) معیارهای مربوط عوامل مسئله عمومی 3) معیارهای مربوط به بازیگران تدوین 4) معیارهای مربوط به راه حل های ارائه شده و 5) معیارهای مربوط به تعیین اهداف دسته بندی شده است. این معیارها می تواند راهنمای تحلیلگران، سیاستگذاران، سازمان‌ها و نهادهای ذیربط در تدوین سیاست‌های عمومی باشد.
واژه های کلیدی: سیاست، سیاستگذاری، تدوین سیاست، تدوین خوب، معیار.

فراترکیب سازوکارهای پیشگیری و مبارزه با فساد اداری درایران

يحيي كمالي، صديقه شيخ زاده جوشاني و اطهره دولت كردستاني

فصلنامه مطالعات راهبردي سياستگذاري عمومي دوره 10 شماره 37

http://sspp.iranjournals.ir/article_244255.html

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و دسته بندی سازوکارهای پیشگیری و مبارزه با فساد اداری در ایران بر اساس فراترکیب پژوهش‌های منتشرشده در سال های 1370 تا 1396 است. با استفاده از روش فراترکیب، یافته های این پژوهش‌ها که بیانگر سازوکارهای پیشگیری و مبارزه با فساد اداری بوده‌اند در قالب فرم استخراج داده‌ها، تدوین‌شده‌اند. در مرحله بعد سازوکارهای ارائه‌شده در این پژوهش‌ها، به روش کدگذاری باز و محوری، مفهوم‌سازی و مقوله‌بندی شده‌اند. مقوله‌بندی این سازوکارها بر اساس هشت شاخص نظریه حکمرانی خوب و دو شاخص نظام ملی درستکاری انجام‌شده است. این مقوله‌ها عبارت‌اند از مشارکت، شفافیت، حکومت قانون، مسئولیت‌پذیری، توافق عمومی، عدالت و برابری، پاسخگویی، کارایی و اثربخشی، رسانه و نظارت می‌باشند که دربرگیرنده تعداد دویست و سه سازوکار پیشگیری و مبارزه با فساد هستند. درنهایت نتایج پژوهش حاضر با پژوهش‌های قبلی که سازوکارهایی درزمینه پیشگیری و مبارزه با فساد اداری ارائه داده بودند، مقایسه شده است.

واژگان کلیدی: فراترکیب، سازوکار، پیشگیری، مبارزه با فساد، فساد اداری، ایران